Film dokumentalny

Mazurek
pod
wpływem

Pono nasi.

90 min

Iskry przy bramie Trybunału Konstytucyjnego w nocy
Warszawa, 30 października 2026. Brama Trybunału Konstytucyjnego.

01Zamysł

„O co chodzi z tym Trybunałem?” Na to pytanie nie da się odpowiedzieć, patrząc tylko na jedną noc pod budynkiem przy alei Szucha. Trzeba cofnąć się o trzydzieści pięć lat.

Od upadku komunizmu w Polsce wydarzyło się wiele rzeczy, które osobno wyglądają na przypadek, aferę albo awarię. Spotkania przyszłego lidera prawicy z oficerem KGB. Śmierć inspektora, który wpadł na trop największej afery finansowej III RP. Kukła prezydenta płonąca pod Belwederem. Szef kontrwywiadu wojskowego, który razem z Antykiem wydaje książkę byłego majora KGB jako podręcznik dla polskich służb. Awaria serwerów PKW w tym samym roku, w którym rosyjscy hakerzy zaatakowali komisję wyborczą na Ukrainie. Okupacja siedziby PKW.

Dalej: podsłuchy, które obaliły rząd i według zeznań trafiły do Rosji. Ruch „kontroli wyborów”, który wyrósł z okupacji PKW i doszedł do sztabu przyszłego prezydenta. I wreszcie walka o Trybunał, którą znów prowadzą ludzie z niewyjaśnionymi epizodami w życiorysach.

Można powiedzieć, że to łączenie kropek. Ale każda z tych kropek jest wykrzyknikiem.

„Słuchaj jeno, pono nasi biją w tarabany”, śpiewamy w czwartej zwrotce hymnu. Ci, którzy w tej historii maszerują pod Belweder, pod PKW i pod Trybunał, idą z flagą i z hymnem na ustach i nazywają siebie „naszymi”. Pono nasi. Wersy „Mazurka Dąbrowskiego” prowadzą przez kolejne rozdziały filmu.

Film zestawia te zdarzenia i pokazuje, że te same nazwiska, te same środowiska i te same adresy wracają w nich przez dekady. Każdy fakt jest osobno udokumentowany. Interpretacją jest dopiero ich połączenie, a to połączenie składa widz.

02Otwarcie filmu

30–31 października 2026

„Jeszcze Polska nie zginęła”

  1. 18:00Na stronie Trybunału pojawia się zarządzenie sędzi Anny Korwin-Piotrowskiej: miesięczna przerwa w czynnościach prezesa Bogdana Święczkowskiego i wiceprezesa Bartłomieja Sochańskiego. Prokurator generalny Waldemar Żurek składa pięć wniosków o uchylenie ich immunitetów.
  2. wieczórPolicja wchodzi na teren Trybunału na wezwanie sędzi, która zgłosiła zagrożenie. Konto TK na X pisze o zamachu stanu.
  3. nocPrzed bramą stają Jarosław Kaczyński, Mateusz Morawiecki, Julia Przyłębska, Grzegorz Braun, Krzysztof Bosak i Sławomir Mentzen. Demonstranci przecinają ogrodzenie, policja zatrzymuje trzy osoby. Święczkowski pyta tłum o łom.
  4. nad ranemPrezydent Karol Nawrocki zawraca samolot do Senegalu i wchodzi do budynku Trybunału. Braun publikuje wspólne zdjęcie z Kaczyńskim: „Randomowe selfie spod TK”.
  5. 31.10Premier Donald Tusk zapowiada, że rząd nie wycofa się z przywracania niezależności Trybunału. Protest trwa drugą noc.
Demonstrant wspina się na ogrodzenie Trybunału Konstytucyjnego w nocy
Przed Trybunałem, noc z 30 na 31 października 2026.
Wpis Grzegorza Brauna ze zdjęciem z Jarosławem Kaczyńskim
Wpis Grzegorza Brauna, 31 października 2026.

Kaczyński i Braun od lat publicznie zapewniają, że nic ich nie łączy. Tej nocy stoją ramię w ramię. Film zaczyna się od tego zdjęcia i pyta, od kiedy trwa ta wspólna droga.

03Opowieść

Osiem rozdziałów

I

1989–1991

Fundusz

„Co nam obca przemoc wzięła”

Jarosław Kaczyński, człowiek z drugiego szeregu opozycji, w 1989 roku nagle staje się jednym z rozgrywających w negocjacjach między „Solidarnością” a komunistami. W tym samym czasie regularnie spotyka się z Anatolijem Wasinem, pierwszym sekretarzem ambasady ZSRR i oficerem KGB, który wcześniej w Finlandii budował sieci wpływu. Pierwsze spotkanie w siedzibie Stronnictwa Demokratycznego przy Chmielnej, kolejne przy alkoholu w mieszkaniu Wasina na Saskiej Kępie. Rozmawiają o „finlandyzacji” Polski. Kaczyński sam opisał te spotkania i twierdził, że informował o nich szefa UOP. Andrzej Milczanowski zaprzecza. Potem Kaczyński zostaje szefem Kancelarii Prezydenta Wałęsy.

Fundusz Obsługi Zadłużenia Zagranicznego, obsadzony ludźmi służb PRL, wyprowadza za granicę pieniądze przeznaczone na wykup polskiego długu. Trop odkrywa inspektor NIK Michał Falzmann. 16 lipca 1991 roku prosi NBP o dane objęte tajemnicą bankową i tego samego dnia zostaje odsunięty od kontroli. Dwa dni później, po wypiciu herbaty w mieszkaniu Kornela Morawieckiego, zasłabnie. Morawiecki zawozi go do szpitala, gdzie Falzmann umiera. Ma 37 lat. Rok później Wydawnictwo Antyk Marcina Dybowskiego wydaje książkę o FOZZ, która stanie się źródłem prawicowych narracji na ten temat.

II

1993

Kukła

„Marsz, marsz, Dąbrowski”

Po odwołaniu rządu Olszewskiego Kaczyński staje się najostrzejszym przeciwnikiem Wałęsy. 29 stycznia 1993 roku prowadzi marsz na Belweder. Pod siedzibą prezydenta płonie kukła Wałęsy z napisem „Bolek”. Nigdy wcześniej ani później w Polsce nie spalono kukły urzędującego prezydenta.

Obok Kaczyńskiego idzie Zygmunt Wrzodak, związkowiec z Ursusa. Kilkanaście lat później razem z Mateuszem Piskorskim założy Stowarzyszenie Zmiana. Ta sama nazwa wróci w 2015 roku jako nazwa prorosyjskiej partii Piskorskiego.

III

2007–2015

Biblioteka

„Szablą odbierzemy”

W lutym 2007 roku Antoni Macierewicz, szef komisji likwidacyjnej Wojskowych Służb Informacyjnych, ogłasza raport z ich likwidacji. Kilka tygodni później, już jako szef nowej Służby Kontrwywiadu Wojskowego, zleca przekład książki Anatolija Golicyna, majora KGB, który w 1961 roku uciekł na Zachód. „Nowe kłamstwa w miejsce starych” ukazują się jesienią 2007 roku w Bibliotece SKW i w wydawnictwie Antyk Marcina Dybowskiego. We wstępie Macierewicz pisze, że książka powinna stać się obowiązkowym podręcznikiem polskich służb specjalnych.

Golicyn przez kilkanaście lat był najbliższym doradcą Jamesa Angletona, szefa kontrwywiadu CIA. Grzegorz Rzeczkowski pisze, że ta współpraca przyniosła dewastujące skutki CIA i brytyjskiemu MI6. Angleton stracił stanowisko w grudniu 1974 roku. W Polsce książkę popularyzuje Jerzy Targalski, a Macierewicz wypowiada się w piśmie „Antyk”, podpisywany jako „Antoni MaciArewicz”.

Sekretarz redakcji „Antyku” Piotr Bączek trafia do komisji weryfikacyjnej WSI, a w 2015 roku zostaje szefem SKW. W nocy z 17 na 18 grudnia 2015 roku razem z Bartłomiejem Misiewiczem, w asyście Żandarmerii Wojskowej, wchodzi do Centrum Eksperckiego Kontrwywiadu NATO w Warszawie. W katalogu Antyku są też „Psychosocjotechnika” Vladimira Volkoffa i „Wojna informacyjna” Rafała Brzeskiego, który dziś w „Tygodniku Solidarność” przekonuje, że Niemcy mają roszczenia do polskich ziem.

IV

2014

Serwer

„Za twoim przewodem złączym się z narodem”

W 2014 roku Rosja zajmuje Krym. Równolegle agenci wpływu na Ukrainie rozpowszechniają narrację, że wybory wygrane przez Petra Poroszenkę zostały sfałszowane. Hakerzy z grupy CyberBerkut atakują system ukraińskiej Centralnej Komisji Wyborczej i próbują zakłamać wynik. Rosyjska telewizja pokazuje fałszywe wyniki, zanim zdążą je zdementować.

W listopadzie w Polsce dochodzi do awarii serwerów PKW, która opóźnia ogłoszenie wyników wyborów samorządowych. 19 listopada Jarosław Kaczyński i szef SLD Leszek Miller wspólnie wzywają do skrócenia kadencji samorządów i rozpisania nowych wyborów ze względu na „liczne nieprawidłowości”. Następnego dnia zaczyna się okupacja siedziby PKW. Wśród przywódców są Grzegorz Braun, Rafał Mossakowski, były szef jego sztabu i twórca prorosyjskiego centrum na Powiślu, oraz Marcin Dybowski, szef wydawnictwa Antyk. Sygnał do ataku na PKW wyszedł więc od Millera i Kaczyńskiego. Obaj potem się od tego odcinali, ale wśród okupujących byli zarówno ludzie Kaczyńskiego, jak i Brauna.

V

2014–2015

Taśmy

„Dał nam przykład Bonaparte, jak zwyciężać mamy”

W czerwcu 2014 roku tygodnik „Wprost” publikuje nagrania rozmów polityków z warszawskich restauracji. Nagrano ponad sto osób z elity władzy. Za podsłuchami stoi Marek Falenta, który sprowadza do Polski rosyjski węgiel i jest winien rosyjskiemu dostawcy dziesiątki milionów.

W maju 2014 roku Falenta leci do Kemerowa na Syberii. Jego wspólnik zezna później, że Falenta wiózł Rosjanom „prezent”: nagrania polskich polityków. Afera osłabia rząd, Donald Tusk wyjeżdża do Brukseli, a w 2015 roku Platforma traci władzę. Ten sam rok, w którym upadło zaufanie do komisji wyborczej.

VI

2009–2025

Ruch

„Przejdziem Wisłę, przejdziem Wartę, będziem Polakami”

Po Krymie Mateusz Piskorski, obserwator pseudoreferendum na półwyspie, zakłada prorosyjską partię Zmiana. Na jej zjeździe założycielskim przemawia przez wideo minister spraw zagranicznych tzw. Donieckiej Republiki Ludowej. W 2016 roku ABW zatrzymuje Piskorskiego pod zarzutem szpiegostwa.

Z okupacji PKW wyrasta Ruch Kontroli Wyborów. Dybowski, związany wcześniej z Solidarnością Walczącą, tworzy go razem z Kornelem Morawieckim. Prezesem zostaje Jerzy Targalski, członek PZPR do 1979 roku, co sam nazywał „przykrywką”, i współautor cyklu „Resortowe dzieci”. W 2024 roku sztab Karola Nawrockiego ogłasza współpracę z RKW. Ruch i Dybowski działają pod adresem Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich na Foksal, gdzie mieści się też sztab kandydata Nawrockiego. Z SDP wywodzą się Witold Gadowski i ludzie Szczepana Wójcika, organizatora protestów rolniczych. Dybowski próbuje budować z nimi koalicje polityczne.

VII

2010–2025

Asystent

„Dla ojczyzny ratowania”

Maciej Lisowski zakłada w 2010 roku z matką Fundację Lex Nostra. W latach 2016–2019 jest społecznym asystentem Kornela Morawieckiego i szefem jego warszawskiego biura. Fundacja nazywa Ruch Kontroli Wyborów swoim partnerem, pisze z nim do prokuratora generalnego w sprawie wyborów z 2014 i 2015 roku i oferuje obronę prawną jego działaczom.

Po śmierci Morawieckiego Lisowski kieruje biurem posła PiS Lecha Kołakowskiego. Jednocześnie prowadzi agencję pracy, dla której klientów poseł pisze do konsulatów o wizy. Przed sejmową komisją do spraw afery wizowej padają pytania o jego wizyty w rosyjskiej ambasadzie i o to, dlaczego pomagał w załatwianiu polskich wiz Rosjanom. Lisowski wszystkiemu zaprzecza.

VIII

2018–2026

Trybunał

„Słuchaj jeno, pono nasi biją w tarabany”

W lipcu 2018 roku Karol Nawrocki, wówczas dyrektor Muzeum II Wojny Światowej, jedzie z delegacją do Moskwy. Muzeum nie publikuje po wizycie żadnego komunikatu, a prezydent nigdy jej nie wyjaśnił. W 2024 roku jego sztab ogłasza hasło „Wielkie zwycięstwo zatrzyma fałszerstwo” i współpracę z Ruchem Kontroli Wyborów.

Prezydent nie zaprzysięga sędziów Trybunału wybranych przez Sejm. Kaczyński, gdy nie jest przy władzy, zawsze podważa fundamenty państwa prawa i wyprowadza ludzi na ulicę: w 1993 roku pod Belweder, w 2014 roku pod PKW, w 2026 roku pod Trybunał. Współpraca z Braunem, którą media przedstawiają jako nowość, trwa co najmniej od 2014 roku. Film wraca do nocy z 30 na 31 października.

04Postaci

Te same nazwiska

Te same osoby pojawiają się w kolejnych rozdziałach, czasem po kilkudziesięciu latach.

Jarosław Kaczyński

Rozmówca Wasina w latach 1989–1990, szef Kancelarii Wałęsy, przywódca marszu na Belweder, współautor apelu o powtórzenie wyborów w 2014 roku, uczestnik nocy pod Trybunałem.

I · II · IV · VIII

Antoni Macierewicz

Szef komisji likwidacyjnej WSI i Służby Kontrwywiadu Wojskowego, autor wstępu do polskiego wydania Golicyna, w piśmie „Antyk” jako „Antoni MaciArewicz”, minister obrony w noc wejścia do Centrum NATO.

III

Grzegorz Braun

Przywódca okupacji PKW w 2014 roku, lider Konfederacji Korony Polskiej, autor selfie z Kaczyńskim spod Trybunału.

IV · VIII

Marcin Dybowski

Wydawca Antyku, w tym Golicyna, uczestnik okupacji PKW, współtwórca i twarz Ruchu Kontroli Wyborów, działa pod adresem SDP na Foksal.

I · III · IV · VI

Kornel Morawiecki

Lider Solidarności Walczącej. Ostatni dzień Falzmanna, współtworzenie RKW z Dybowskim, asystent Lisowski.

I · VI · VII

Jerzy Targalski

Popularyzator Golicyna, prezes Ruchu Kontroli Wyborów, współautor „Resortowych dzieci”, członek PZPR do 1979 roku, wieloletni współpracownik Antyku.

III · VI

Piotr Bączek

Sekretarz redakcji „Antyku”, członek komisji weryfikacyjnej WSI, szef SKW w czasie nocnego wejścia do Centrum NATO.

III

Rafał Mossakowski

Były szef sztabu Brauna, twórca prorosyjskiego centrum na Powiślu, skazany za okupację PKW i ułaskawiony przez prezydenta Dudę.

IV

Zygmunt Wrzodak

Uczestnik marszu na Belweder, współzałożyciel Stowarzyszenia Zmiana.

II · VI

Mateusz Piskorski

Współzałożyciel Stowarzyszenia Zmiana, założyciel prorosyjskiej partii Zmiana, zatrzymany pod zarzutem szpiegostwa.

II · VI

Maciej Lisowski

Szef Fundacji Lex Nostra, asystent Kornela Morawieckiego, partner RKW, postać afery wizowej.

VII

Marek Falenta

Zleceniodawca podsłuchów z 2014 roku, importer rosyjskiego węgla, skazany prawomocnie.

V

Anatolij Wasin

Pierwszy sekretarz ambasady ZSRR w Warszawie, oficer KGB, wcześniej w Finlandii.

I

Anatolij Golicyn

Major KGB, w 1961 roku uciekł na Zachód, doradca szefa kontrwywiadu CIA Jamesa Angletona.

III

Karol Nawrocki

Dyrektor muzeum z niewyjaśnioną wizytą w Moskwie w 2018 roku, kandydat wspierany przez RKW, prezydent w sporze o Trybunał.

VI · VIII

05Oś czasu

1989–2026

  1. 1989–1990Spotkania Kaczyńskiego z Anatolijem Wasinem
  2. grudzień 1990Kaczyński szefem Kancelarii Prezydenta Wałęsy
  3. 18 lipca 1991Śmierć inspektora NIK Michała Falzmanna
  4. 1992Antyk wydaje „Via bank! i FOZZ”
  5. 29 stycznia 1993Marsz na Belweder, spalenie kukły Wałęsy
  6. luty 2007Raport z likwidacji WSI
  7. jesień 2007SKW i Antyk wydają Golicyna ze wstępem Macierewicza
  8. ok. 2009Chruszcz, Piskorski i Wrzodak zakładają Stowarzyszenie Zmiana
  9. marzec 2014Aneksja Krymu
  10. maj 2014Atak CyberBerkutu na ukraińską komisję wyborczą, Falenta w Kemerowie
  11. czerwiec 2014Wybucha afera podsłuchowa
  12. 16 listopada 2014Wybory samorządowe, awaria systemu PKW
  13. 19 listopada 2014Kaczyński i Miller wzywają do nowych wyborów
  14. 20 listopada 2014Okupacja siedziby PKW
  15. 2015Powstaje Ruch Kontroli Wyborów, Piskorski zakłada partię Zmiana
  16. 18 grudnia 2015Nocne wejście do Centrum Eksperckiego Kontrwywiadu NATO
  17. 2016–2019Lisowski asystentem Kornela Morawieckiego
  18. lipiec 2018Nawrocki w Moskwie
  19. grudzień 2024Sztab Nawrockiego ogłasza współpracę z RKW
  20. sierpień 2025Nawrocki prezydentem
  21. 30–31 października 2026Noc pod Trybunałem Konstytucyjnym

06Rozmówcy

Kto opowiada

Dziennikarze śledczy, świadkowie, uczestnicy wydarzeń i eksperci. Osoby, o których opowiada film, są zaproszone do odpowiedzi.

Dziennikarze i autorzy

  • Tomasz PiątekSpotkania Kaczyńskiego z Wasinem na Chmielnej i na Saskiej Kępie, lista dyplomatów MSZ z 1990 roku, Macierewicz i jego otoczenie, sieci wpływu na prawicy.I · III · VI
  • Grzegorz RzeczkowskiFalenta, rosyjski węgiel i podróż do Kemerowa. Golicyn, Angleton i skutki ich współpracy. Nocne wejście do Centrum NATO. „Ameryka Kremla”.III · V · VIII
  • Wojciech CzuchnowskiPierwsza relacja z nocy w Centrum Eksperckim Kontrwywiadu NATO w grudniu 2015 roku.III
  • Przemysław WitkowskiMateusz Piskorski, Stowarzyszenie i partia Zmiana, prorosyjska scena polityczna.II · VI
  • Anna MierzyńskaOtoczenie Grzegorza Brauna, Rafał Mossakowski i jego centrum, prorosyjskie sieci w internecie.IV · VI
  • Sebastian Klauziński i Olga OrzechowskaMaciej Lisowski, Fundacja Lex Nostra, agencja So Job i zakon, który wyświęcał pracowników z Kolumbii.VII
  • Dziennikarze FRONTSTORYInteresy rodziny Szczepana Wójcika w Rosji po 2022 roku.VI
  • Stanisław SkarżyńskiMarsz na Belweder i kukła Wałęsy: kto ją przygotował i kto za nią odpowiadał.II
  • Jerzy ZalewskiFilm „Oszołom” z 1995 roku i własne śledztwo w sprawie śmierci Falzmanna.I

Świadkowie i uczestnicy

  • Izabela Brodacka-Falzmann, Zuzanna FalzmannOstatnie dni Michała Falzmanna, jego notes, anonimy i odsunięcie od kontroli FOZZ.I
  • Lech WałęsaKaczyński w Kancelarii Prezydenta, marsz na Belweder, ostrzeżenia przed puczem, których nie dostał.I · II
  • Andrzej DrzycimskiKancelaria Prezydenta w czasie puczu moskiewskiego w sierpniu 1991 roku.I
  • Andrzej CelińskiKontakty zagraniczne „Solidarności” w 1989 roku i to, czego nie wiedział o rozmowach z ambasadą ZSRR.I
  • Andrzej MilczanowskiCzy Kaczyński informował UOP o spotkaniach z Wasinem.I
  • Kazimierz CzaplickiAwaria systemu PKW w listopadzie 2014 roku widziana od środka.IV
  • płk Krzysztof Dusza, gen. Piotr PytelNoc z 17 na 18 grudnia 2015 roku w Centrum Eksperckim Kontrwywiadu NATO i późniejsze oskarżenia, z których zostali uniewinnieni.III
  • Wiktor JahunAtak CyberBerkutu na ukraińską komisję wyborczą w maju 2014 roku z perspektywy SBU.IV
  • Marek SowaKomisja śledcza do spraw afery wizowej i pytania o Macieja Lisowskiego.VII
  • Krzysztof BrejzaZawiadomienie w sprawie wizyty Karola Nawrockiego w Moskwie w 2018 roku.VIII

Eksperci

  • Jarosław Flis, Adam GendźwiłłCo się stało 16 listopada 2014 roku w systemie PKW.IV
  • Andrzej FriszkeTransformacja 1989–1993, Okrągły Stół i wojna na górze.I · II
  • Eksperci NASK i CyberDefence24CyberBerkut, wojna hybrydowa i ataki na systemy wyborcze.IV
  • Marcin MatczakSpór o Trybunał Konstytucyjny i podstawy prawne nocy z 30 października.VIII

Zaproszeni do odpowiedzi

  • Jarosław KaczyńskiWasin, Belweder, apel z 2014 roku, wspólne wystąpienia z Braunem.I · II · IV · VIII
  • Antoni MacierewiczWydanie Golicyna, współpraca z Antykiem, nocne wejście do Centrum NATO.III
  • Grzegorz BraunOkupacja PKW, selfie spod Trybunału.IV · VIII
  • Marcin DybowskiAntyk, okupacja PKW, Ruch Kontroli Wyborów, adres na Foksal.I · III · IV · VI
  • Rafał MossakowskiOkupacja PKW, centrum na Powiślu.IV
  • Piotr BączekOd redakcji „Antyku” do szefa SKW, Centrum NATO.III
  • Maciej LisowskiLex Nostra, Kornel Morawiecki, wizy.VII
  • Kancelaria PrezydentaWizyta Karola Nawrockiego w Moskwie, Trybunał.VIII
  • Bogdan Święczkowski, Anna Korwin-PiotrowskaNoc z 30 na 31 października 2026 roku.VIII

07Film

Forma

Klasyczny dokument o dużej dynamice. Opowieść niosą rozmowy z dziennikarzami śledczymi, badaczami, świadkami i uczestnikami wydarzeń oraz archiwa telewizyjne, fotograficzne i dokumentowe. W kadrze może pojawić się prowadzący, który łączy kolejne rozdziały.

Gatunek
Film dokumentalny
Czas
ok. 90 minut
Okres
1989–2026
Status
W przygotowaniu